वैशाख १८, २०७३- विश्वका एक जना अर्बपति, जसले मोबाइल, ल्यापटप वा कम्प्युटरको प्रयोग गर्दैनन् । यी सामग्री नभएपछि इमेल वा च्याट गर्ने कुरै भएन । यो २१ औं शताब्दीमा धेरैको दैनिकीको अभिन्न अंग बनिसकेको यी सामग्रीको प्रयोग नगर्नेलाई धेरैले ‘कन्जुस’ भन्नलान् ।

तर, यी अर्बपति कञ्जुस भने पक्कै छैनन् । सम्पत्तिकै कुरा गर्ने हो भने उनीसँग ३ अर्ब अमेरिकी डलरभन्दा बढी सम्पत्ति छ । उनी अनावश्यक सामग्रीमा समय र रकम खर्च गर्न चाहँदैनन् ।

त्यसैले विज्ञानका ती आधुनिक अविष्कारबाट टाढा छन् । उनी हुन्, अमेरिकी उद्यमी जोन पउल डिजोरिया ।

कुनै बेला घरबारविहीन थिए, उनी । अधिकांश समय उनी कारमै बिताउँथे । त्यो पनि सेकेन्ड ह्यान्ड । यसो त डिजोरियाको बाल्यकाल कम संषर्घपूर्ण थिएन ।

उनी आफ्नो घर नजिकैको एक पालुंगो हेरचार केन्द्रमा बालश्रम गरे । त्यहीँ हुर्किए पनि उनी । संघर्षबाटै सफल हुन सकिन्छ भन्ने मान्यता सधैं रह्यो उनको ।

त्यसैले त उनी आफ्नो जीवनमा कुनै पनि कामलाई सानो ठानेनन् । घरको पाले बस्नुदेखि दैलोदैलो चहार्दै उनले इन्साइक्लोपिडिया बिक्री सम्मको काम गरे ।

यी कामहरू गर्दा धेरैपटक उनी हाँसोको पात्र पनि बनेका थिए । दुई वर्षजति उनले तल्लो कर्मचारीका रूपमा अमेरिकी नौसेनामा समेत काम गर्न भ्याए । सैलुनहरूमा ‘हेयर प्रडक्ट’ हरू बेच्ने रेडकेन प्रयोगशालामा नोकरी पाउनुअघि उनले धेरै संघर्ष गरेका हुन् ।

प्रयोगशालामा काम गर्दा केही अनुभव सँगाल्न पाए, उनले । त्यही अनुभव साट्न उनले ७५० अमेरिकी डलर ऋण लिएर पउल मिचेलसँगको सहकार्यमा सन् १९८० मा ‘जोन पउल मिचेल प्रणाली’ को सहसंस्थापक भई काम थाले ।

पउल मिचेलचाहिँ उक्त कम्पनीका संस्थापक थिए । दुवैजना लस एन्जेलसका सैलुनहरूमा आफ्ना उत्पादनहरू स्याम्फु र कन्डिसनर्सहरू बेच्ने अभियान थाले । तर, तत्कालै सोचेजस्तो सफलता यसबाट प्राप्त गर्न सकेनन् ।

पहिलो वर्षमै ५० पटकसम्म आर्थिक संकटको सामना गर्नुपर्‍यो । तर, यो लामो समयसम्म रहेन । केही सालको अन्तरमा एकै वर्षमा १ अर्ब अमेरिकी डलर बराबरको सम्पत्ति आफ्नो व्यापारबाट जम्मा गर्न सफल भए । डिजोरिया प्याट्रोन स्प्रिटका सहसंस्थापक पनि हुन् ।

कम्पनीका संस्थापक मिचेलको सन् १९८९ मा निधनपछि डिजोरियाको जिम्मेबारी थप बढेर गयो । उनको अथक परिश्रम र प्रयासबाट कम्पनीको विस्तारमा लागे । फलस्वरूप हाल उनको कम्पनीका सय वटा उत्पादनहरू ८७ मुलुकका सैलुनहररूमा बिक्रीवितरण हुँदै आएको छ ।

डिजोरियाले सन् १९८९ मै मार्टिन क्राउवलीसँग मिलेर ‘प्याट्रोन स्प्रिट’ को स्थापना गरे । यो कम्पनीले टकिला ब्रान्डको रक्सी उत्पादन गर्छ । एक वर्षमै टाकिलाको राम्रो व्यापार गर्‍यो । हाल डिजोरिया कयौं कम्पनीका मालिक हुन् । उनका प्रमुख कम्पनीहरूमा ‘पेट केयर लाइन जोन पउल पेट’ र ‘ज्वेलर डिजोरिया डाइमन्ड’ हुन् ।

डिजोरिया अर्बपति र अमेरिकी धनाढ्यहरूमा सम्राट बनिसके पनि उनी आफ्ना उत्पादनहरू घरदैलोमा लगेर बेच्न भने अझै छाडेका छैनन् । आफ्नो धेरै समय सैलुनका मालिकसँगकै भेटघाटमा बिताउँछन् । समानहरू वितरण गर्छन् ।

हाल उनी अलिक व्यस्त भएपछि आफ्नो व्यापार प्रवर्द्धन गर्न निजी जेटको प्रयोग गर्छन् । उनले एक वर्षमा कम्तीमा २० वटा राज्यको भ्रमण निजी जेटबाट गर्ने गरेका छन् । कहिलेकाहीँ बिहानै निस्कन्छन् र राति फर्कने गर्छन् । बिहान ७ देखि ८ बजेभित्रै ओछ्यान छाडिसक्ने डिजोरियाले इमेल वा कम्प्युटरको प्रयोग पटक्कै गर्दैनन् ।

तर, सम्बन्धित हरेक व्यक्तिसँग प्रत्यक्ष सम्पर्क या टेलिफोनमा संवाद गर्न भने छुट्टाउँदैनन् । उनीसँग अझै पनि १५ वर्ष पुरानो फोन डायरी छ । त्यसैमा पुनर्लेखन गर्छन् र जहाँ जान्छन् डायरी उनको सँगै हुन्छ ।

उनी हरेक दिन दिउँसो ओछ्यानमा पाँच मिनेटका लागि विश्राम लिने गरेका छन् । रातिको हलुका नास्तापछि पनि उनी आफ्नो गृह कार्यालयमा जान्छ, जुन घरबाट केही टाढा छ ।

त्यहाँ उनको डेक्ससँगै रहेको एउटा एक्सरसाइज बल जसलाई उनी कुर्चीका रूपमा प्रयोग गर्छन् । त्यहाँ सञ्चारका लागि राखिएको फोन र फ्याक्स मेसिनबाहेक अरू केही छैन ।

शान्तिपूर्ण वातावरणमा बस्न रुचाउने उनी आफ्ना लागि तीन जना सहयोगी राखेका छन् । उनका प्रमुख सहयोगीमा केल्ली सेलर्स हुन् । तिनले उनको घरका लागि कामहरूको वर्क आउट गर्छिन् ।

डिजोरिया भन्छन्, ‘मैले फोन गर्नैपर्ने व्यक्तिहरूको सूची हरेक दिन केल्लीले दिन्छिन्, खासगरी १० वटा कम्पनी जसका लागि मैले समय दिनैपर्ने हुन्छ, हरेक दिन कम्तीमा एक पटक केहीसँग कुरा गर्छु ।’

उनी ‘महत्त्वपूर्ण केही व्यक्तिमाथि ध्यान देऊ र तुच्छ कयौंलाई उपेक्षा गर’ भन्ने व्यवस्थापन दर्शनलाई मन पराउँछन् । कम्पनी र उनको सफलताको रहस्य हरेक कर्मचारीसँग ‘फ्री लन्च गर्नु’ लाई रहेको डिजोरिया बताउँछन् ।

फोर्ब्सका अनुसार उनको कुल सम्पत्ति ३ दशमलव १ अर्ब अमेरिकी डलर (रियल टाइम २९ अप्रिल २०१६) छ । सम्पत्तिको स्रोत आफैंले उत्पादन गर्ने हेयर प्रडक्ट र टाकिला हो ।

डिजोरिया यो वर्षको अर्बपति सूचीमा ५९५ औं स्थानमा छन् । हाईस्कुल डिप्लोमासम्म मात्र शिक्षा ग्रहण गरेको उनी यो वर्ष अमेरिकी धनाढ्यको सूचीमा २२२ औं स्थानमा छन् । अघिल्लो वर्ष फोर्ब्सको ४ सयको सूचीमा २३४ स्थानमा थिए ।